Shpërthimi i hantavirusit në një anije turistike që transportonte pasagjerë nga e gjithë bota është një situatë që autoritetet thonë se po e marrin jashtëzakonisht seriozisht.
Tre pasagjerë kanë vdekur ose në bord ose pasi kanë udhëtuar me anijen, e cila u nis nga Argjentina një muaj më parë.
Katër të tjerë janë evakuuar nga anija për trajtim mjekësor.
Një operacion i madh është duke u zhvilluar për të gjurmuar njerëzit që potencialisht janë të ekspozuar ndaj virusit, të cilët tashmë kanë udhëtuar me aeroplan për në shtëpi në vende të shumta, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Afrikën e Jugut, Holandën, SHBA-në dhe Zvicrën.
Ekspertët e shëndetit theksojnë se rreziku për publikun e gjerë është i ulët. Pra, sa të shqetësuar duhet të jemi?
‘Ky nuk është Covid’
Në një përditësim të enjten, Dr. Maria Van Kerkhove nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) theksoi se nuk ishte fillimi i një pandemie, duke thënë: “Ky nuk është Covid, ky nuk është grip, përhapet shumë, shumë ndryshe.”
Ndryshe nga sëmundje të tilla si fruthi, të cilat janë shumë ngjitëse dhe përhapen lehtë, lloji i hantavirusit të Andeve që qëndron pas shpërthimit nuk është aq ngjitës.
Përhapja nga njeriu te njeriu është e mundur, por rreziku i infeksioneve globalisht mbetet i ulët, thotë OBSH.
Në përditësimin e saj të fundit, thuhet se tetë raste – tre të konfirmuara dhe pesë të dyshuara – janë identifikuar tek njerëzit që ishin në anije.
Ende nuk është e qartë se si filloi shpërthimi.
Hantavirusi zakonisht përhapet nga brejtësit, ku njerëzit infektohen duke thithur ajër të kontaminuar me grimca virusi nga urina, jashtëqitjet ose pështyma e brejtësve.
Anija turistike kishte vizituar zona të largëta me kafshë të egra, kështu që një pasagjer mund të ketë rënë në kontakt me virusin atëherë, ose para se të hipte në anije.
Ekspertët kanë vërejtur përhapjen e llojit të Andeve midis pacientëve njerëzorë në shpërthimet e mëparshme, përmes kontaktit shumë të ngushtë dhe ekspertët e shëndetit besojnë se disa nga infeksionet në bordin e MV Hondius mund të jenë transmetuar midis njerëzve.
Edhe anijet luksoze turistike kanë kushte jetese relativisht të ngushta ose të kufizuara, me njerëz që ndajnë kabina dhe zona ngrënieje – vende ku infeksionet mund të përhapen.
Njerëzit mund ta marrin atë nga dikush me të cilin kalojnë kohë të gjatë në afërsi fizike.
Të tre vdekjet përfshijnë një grua holandeze që doli nga anija MV Hondius kur ajo ndaloi në ishullin e Shën Helenës më 24 prill. Ajo kishte ndarë një kabinë me bashkëshortin e saj, i cili vdiq më parë në bord më 11 prill – megjithëse aktualisht nuk dihet nëse ai është një nga rastet e konfirmuara të hantavirusit.
Hantavirusi nuk përhapet në botën e jashtme përmes kontaktit të përditshëm shoqëror, si ecja në hapësira publike, dyqane, vende pune ose shkolla, thotë UKHSA .
Grafik që tregon se si mund të përhapet hantavirusi
Simptomat zakonisht shfaqen midis dy dhe katër javëve pas ekspozimit ndaj virusit, por mund të ndodhin më shumë se një muaj më vonë. Njerëzit ose “kontaktet” që mund të kenë qenë të ekspozuar ndaj infeksionit – duke përfshirë në anije, në spital ose në ndonjë nga fluturimet që kanë ndërmarrë pasagjerët – do të monitorohen.
Puna e gjurmimit të kontakteve që është duke u zhvilluar ka qenë “një përpjekje mjaft e madhe”, tha për BBC-në Prof. Robin May, drejtoresha kryesore shkencore në Agjencinë e Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar (UKHSA), dhe “ne do të vazhdojmë ta bëjmë… për ca kohë”.
Çdo pasagjer britanik që kthehet nga anija turistike do t’i kërkohet të vetëizolohet në Mbretërinë e Bashkuar për 45 ditë si masë paraprake, thotë UKHSA.
Për publikun e gjerë, që nuk është i përfshirë drejtpërdrejt në këtë anije turistike, “rreziku këtu është vërtet i papërfillshëm”, shton Prof. May.
Njerëzit e sëmurë me llojin e Andeve mund të kenë simptoma të ngjashme me gripin – ethe, lodhje, dhimbje muskujsh. Ata gjithashtu mund të kenë gulçim, dhimbje stomaku, të përziera dhe të vjella ose diarre.
Ekzistojnë teste për të diagnostikuar infeksionin, por nuk ka trajtim specifik, megjithëse mbështetja e hershme mjekësore në spital mund të përmirësojë mbijetesën. Trajtimi është për simptomat e shfaqura.
UKHSA tha se zyrtarët po punonin për të koordinuar mbërritjen e shtetasve britanikë në Mbretërinë e Bashkuar nga anija MV Hondius.
Dr Meera Chand, zëvendësdrejtoreshë për epidemitë dhe infeksionet në zhvillim në UKHSA, tha: “Është e rëndësishme t’i sigurojmë njerëzit se rreziku për publikun e gjerë mbetet shumë i ulët.”
“Ne po gjurmojmë kontaktet e kujtdo që mund të ketë qenë në kontakt me anijen ose rastet e hantavirusit për të kufizuar rrezikun e transmetimit të mëtejshëm.”
Anija MV Hondius po lundron tani drejt Ishujve Kanarie të Spanjës, pasi qëndroi e ankoruar për tre ditë pranë Kepit të Gjelbër, një komb arkipelagu pranë brigjeve të Afrikës Perëndimore.
Plani është që pasagjerët dhe ekuipazhi i mbetur të fluturojnë për në vendet e tyre të origjinës.
Autoritetet lokale shëndetësore kanë vizituar anijen dhe kanë vlerësuar situatën.
Pasagjerët janë izoluar në bord dhe anija është pastruar thellë nga profesionistët përpara evakuimit të planifikuar.
Oceanwide Expeditions tha të enjten se asnjë nga njerëzit që ishin ende në bord nuk po shfaqte simptoma.
Thuhet se 30 pasagjerë, përfshirë shtatë britanikë, zbritën kur anija u ankorua në Shën Helena më 24 prill dhe të gjithë janë kontaktuar që atëherë.
UKHSA tha se dy britanikë që kishin lënë anijen në St Helena kishin kontaktuar zyrtarët shëndetësorë kur dëgjuan për rastet pasi kishin fluturuar për në shtëpi nga Johanesburgu dhe tani janë vetëizoluar vullnetarisht në Mbretërinë e Bashkuar. Ata nuk kanë simptoma.
UKHSA tha më vonë se pesë britanikët e tjerë që zbarkuan në St Helena nuk ishin kthyer ende në Mbretërinë e Bashkuar, raporton BBC.
Në SHBA, zyrtarët shëndetësorë në Xhorxhia dhe Arizona i kanë konfirmuar BBC-së se po monitorojnë tre pasagjerë që ishin kthyer në SHBA pasi zbarkuan. Asnjëri aktualisht nuk ka simptoma.
