Konferencë: “T’i themi STOP emigrimit të të rinjve”

Shkup, 22 mars – Pritet përmirësimi i situatës, gjetja e rrugëve që të rinjtë të përfshihen në krijimin e politikave në vend, të merren masa një orë më parë, të mendohet se si t’i mbajmë të rinjtë në vend me një sërë masash, sepse fuqia punëtore është kapitali më i madh që kemi edhe ne, por edhe kompanitë. Të fokusohemi në migracionin e brendshëm provincë- kryeqyteti, i cili në më pak se pesë apo gjashtë vjet mund të shkaktojë mungesë të stafit të caktuar në qendrat më të vogla urbane, është vetëm një pjesë e asaj që u theksua në konferencën e sotme me temë “T’i themi STOP emigrimit të të rinjtë”, organizuar nga Progres – Instituti për Socialdemokraci.

Vëzhgimi, respektivisht në vazhdimësi, i temës së rëndësishme të parandalimit të emigrimit të të rinjve, në momentin aktual global duket se po merr edhe më shumë rëndësi dhe urgjencë. Tema e emigrimit të të rinjve nga vendi i tyre në thelbin, rëndësinë dhe pasojat e saj gjithmonë, veçanërisht në kohë specifike apo krize, ka qenë prioriteti më i lartë social dhe institucional, tha ministri i Punëve të Brendshme Oliver Spasovski në video-fjalimin në konferencë.

Para sistemit, para institucioneve, para vendimmarrësve, theksoi Spasovski, po vendoset një sfidë e re dhe specifike, e cila vendos kërkesën e nevojshme për një përgjigje të përshtatshme dhe efikase në pyetjen problematike: si të mbajmë dhe motivojmë të rinjtë që të gjejnë vendin e tyre nën këtë diell. Pra, si të vendosen ata në një faktor real dhe objektiv të përparimit shoqëror.

“Pse?! Thjesht për faktin se brezat e rinj janë trashëgimtarë natyralë, një trashëgimi natyrore që duhet të mbajë barrën e vazhdimësisë së ekzistencës së çdo komuniteti. Në të njëjtën kohë, një çështje e tillë prek plotësisht dhe natyrisht varet nga cilësia e pothuajse të gjitha segmenteve të jetës shoqërore: sociale, kulturore, ekonomike, juridike, të sigurisë etj”., tha Spasovski.

Sipas tij, si nga ana historike ashtu edhe nga përvoja, nevoja për të përcaktuar mundësitë, perspektivat, motivimin e nevojshëm që do të parandalonte largimin e të rinjve dhe për rrjedhojë, energjia dhe krijimtaria e një shoqërie, nënvizoi ai, janë imponuar gjithmonë logjikisht si synime numër një në atë që është një menaxhim politik ose në përgjithësi menaxhimi socio-sistemor në jetën dhe zhvillimin e komuniteteve shtetërore.

Ministri Spasovski, ndër të tjera, theksoi se rrethanat aktuale globale që po prekin gjithnjë e më shumë të gjitha vendet, veçanërisht në Evropë, do të ndikojnë në dinamizmin e trendit të “migrimit” të popullatës së re, madje edhe më shumë për mundësitë për parandalim dhe veçanërisht mobilizimin e asaj force të re në angazhimin e saj më intensiv si shtytës kryesor i jetës dhe zhvillimit shoqëror.

Ndaj, informoi ai, nga aspekti i politikave të Qeverisë, një theks i rëndësishëm vihet te masat që do të përmirësojnë jetën dhe standardin studentor dhe të rinjtë do ta kenë më të lehtë të gjejnë vendin e parë të punës.

“Qëllimi ynë prioritar është që të rinjtë të projektojnë dhe të ndërtojnë të ardhmen e tyre në vendlindje”, tha Spasovski.

Ai kujtoi se në mandatin e kaluar kanë filluar me programin “Garancia për të rinjtë”, ndërsa gjatë krijimit të masave të qeverisë për të mbështetur ekonominë dhe qytetarët në kushte emergjente të shkaktuar nga përhapja e virusit KOVID-19, janë inkorporuar tre lloje të mbështetjes financiare për të rinjtë në Maqedoninë e Veriut përmes kartelave dhe kuponëve të pagesës, në vlerë prej 12 milionë euro, për t’u përshtatur më lehtë me realitetin e ri, duke ruajtur nivelin e standardit studentor, si dhe fuqinë blerëse.

Në Programin e ri të Qeverisë 2022-2024, të rinjtë mbulohen me politika të targetuara që mundësojnë të ardhmen e tyre të sigurt. Mbështetja ofrohet për çdo të punësuar deri në 29 vjeç që do të punësohet për herë të parë, për të gjithë ata që ende nuk kanë zhvilluar aftësi punësimi për ta bërë këtë nëpërmjet praktikës, ofrohet një rimbursim i tatimit mbi të ardhurat personale për të gjithë të rinjtë e sapopunësuar. nën 30 vjeç, ofrohet mbështetje për hapjen e qendrave rinore dhe këshillave rinore lokale, me qëllim përfshirjen e të rinjve në proceset vendimmarrëse dhe rritjen e kapaciteteve të të rinjve.

“Kjo Qeveri do të vazhdojë të zbatojë dhe të rrisë shtesën apo kompensimin rinor për të rinjtë e përfshirë në aktivitete prodhuese, si dhe planifikohet digjitalizimi dhe rritja e fushës së shërbimeve dhe përfitimeve për të rinjtë që ofron Karta Evropiane për Rininë, në bashkëpunim të drejtpërdrejtë me institucionet shtetërore dhe institucionet publike. Parashikohen masa nxitëse për mjekët e rinj, por edhe mbështetje për fermerët e rinj. Digjitalizimi mbetet një nga prioritetet kryesore për Qeverinë, si faktor kritik për kohën e re dhe zhvillimin thelbësor të kapitalit njerëzor në të gjitha nivelet”, informoi ministri Spasovski.

https://www.facebook.com/mvr.gov.mk/videos/912666969425756/

Nga aspekti i MPB-së, ai vuri në dukje se në vitet e fundit, me pranimin e gati 2300 të rinjve deri në moshën 25 vjeç, struktura e moshës është zhvendosur në mënyrë drastike në favor të brezave të rinj, duke lëvizur kufiri i moshës në pothuajse 50 për qind të të punësuarve deri në moshën 40 vjeçare.

Sasho Dodovski, kryetar i Progres – Instituti për Socialdemokraci, tha se duhet të ndërmerren masa sa më parë. Ai vuri në dukje problemin me migrimin e brendshëm, të cilin, siç tha ai, nuk e trajtojmë sa duhet, sepse migrimi i brendshëm mes provincës-kryeqytetit do të bëhet edhe më aktual në një të ardhme shumë të afërt.

“Do të përballemi me një situatë që të kemi mungesë të plotë të kuadrove dhe profesioneve të caktuara jashtë kryeqytetit, gjë që do ta përkeqësojë edhe më shumë situatën”, tha Dodovski.

Sipas tij, motivimi, punët e mira, pagat solide dhe më të larta për stafin e ri cilësor janë më të rëndësishmit në këtë fazë. Por, natyrisht edhe masa dhe rrethana të tjera që duhet të jenë të pranishme tek një i ri dhe njeri i realizuar të mendojë, theksoi Dodovski, se këtu është më mirë se jashtë sepse gjithmonë është më e lehtë të krijosh dhe të bësh karrierë dhe të krijohsh familje në vendin tënd.

Ai informoi se kuadro me arsim të lartë në fushën e profesioneve mjekësore, në fushën e inxhinierisë dhe sipas informacioneve që kanë, vitet e fundit emigrojnë në vendet anëtare të BE-së në Skandinavi, Gjermani, Britani.

Vladimir Krasiq, përfaqësues i MPPS-së, tha se MPPS dhe Qeveria duhet të mendojnë me një sërë masash se si t’i mbajmë të rinjtë që të mos largohen nga vendi, sepse fuqia punëtore është kapitali më i madh që ne kemi, por edhe për kompanitë.

Një nga masat dhe aktivitetet në të cilat po punohet në MPPS, informoi Krasiq, është edhe Plani Operativ që aplikohet nga viti 2007 e këtej.

“Vitet e fundit, me fokus të veçantë tek të rinjtë, ata përfaqësohen me një kuotë të detyrueshme prej 30 për qind secila masë individualisht në Planin Operativ. Vijojnë edhe aktivitet që duhet të kemi përfaqësimin gjinor të njohur në Planin Operativ – 50:50 për të pasur një përfaqësim gjinor të masave, dhe më e fundit është e dy viteve më parë shpërndarja e këtyre masave sipas rajoneve. Ne gjithashtu punojmë që nga viti 2017 me ndihmën e Organizatës Ndërkombëtare të Punës dhe kemi përgatitur një pasqyrë të profesioneve. Kjo është një mundësi për të promovuar faqen zanimanje.mk, e cila i referohet popullatës së re, veçanërisht nxënësve të shkollave fillore dhe të mesme për të njohur profesionet me të cilat mund të lëvizin më shpejt nga shkolla në punë”, tha Vladimir Krasiq, përfaqësues i MPPS-së.

Ai shtoi se si MPPS kanë edhe garancinë e të rinjve që aplikohet tash e disa vite. Në të gjithë territorin e vendit, kur çdo i ri do të regjistrohet në Agjencinë e Punësimit në periudhën e ardhshme për t’iu ofruar një nga shërbimet – qoftë për punësim apo shërbim për trajnime shtesë, rikualifikim, kualifikim shtesë, se si mund t’ia dalësh lehtësisht tregun e punës.

Për Tanja Tomiq, eksperte në krijimin e politikave, nga aspekti i problemit me emigracionin e të rinjve, më e rëndësishmja është gjetja e mënyrave që të rinjtë të përfshihen në krijimin e politikave, gjegjësisht të krijohen politika në vend duke përfshirë duke kuptuar mendimin e tyre.

“Ajo që thamë 10 vjet më parë kur isha i ri ishte e rëndësishme, tani këto gjenerata të reja janë absolutisht të parëndësishme dhe kanë prioritete të reja dhe nevoja të reja. Prandaj është e rëndësishme që shteti të përfshijë gjithmonë të rinjtë në politikëbërje”, tha Tomiq.

Ajo theksoi se në konferencë do të diskutohet edhe se si duhet të krijohen politika për të rinjtë për parandalimin e emigracionit, respektivisht nëse nevojiten politika individuale për targetimin e problemit apo ndoshta është më mirë që kjo çështje të trajtohet në secilën politikë që krijon shteti dhe çdo program i vetëm qoftë në fushën e bujqësisë, ekonomisë, arsimit etj.

Në pyetjen e gazetarëve se cilat janë ato prioritete, ku më tepër përqendrohen të rinjtë dhe çfarë është më e rëndësishme për ta që të qëndrojnë këtu, Tomiq tha se cilësia e jetës është më e rëndësishme për ta dhe kjo është ajo që ata thonë se “e kërkojnë” kur lëvizin nga fshati në qytet apo kur shpërngulen jashtë vendit tonë, pavarësisht se çfarë të ardhurash kanë këtu.

“Shumë të rinj vendosin të shpërngulen për shkak të mundësive që kanë në vende të tjera për sa i përket jetës shoqërore, ngjarjeve kulturore, mundësive arsimore etj. Pra, këto janë fusha ku unë mendoj se shteti duhet të përpiqet të gjejë zgjidhje që do të tërheqin të rinjtë të qëndrojnë këtu,” tha Tomiq.