Çfarë paraqet për vendet kandidate ideja e re e Makronit për krijimin e Komunitetit Politik Evropian?

Shkup, 23 shtator – Ideja e presidentit francez Emmanuel Macron për krijimin e një komuniteti politik evropian (EPC) së shpejti do të marrë formën e saj institucionale. Mediat së fundmi raportuan se takimi i parë i liderëve të vendeve që do të përbëjnë KPE-në duhet të mbahet në Pragë në tetor. Bëhet fjalë për 27 shtete anëtare të Bashkimit Evropian, të cilave do t’u bashkohen përfaqësues të vendeve kandidate për anëtarësim ose të vendeve fqinje të BE-së. Në takim janë ftuar të marrin pjesë edhe liderët e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe vendeve të tjera që janë në pritje të një ftese: Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi dhe Serbia, Mbretëria e Bashkuar, Norvegjia, Zvicra. , Ukraina, Moldavia, Islanda, Gjeorgjia, Turqia, Armenia, Azerbajxhani dhe Lihtenshtajni. Edhe Maqedonia do të jetë e ftuar në takimin e parë të bashkësisë politike evropiane, transmeton Zhurnal.

Një tryezë e rrumbullakët, por pjesëmarrësit nuk kanë status të barabartë

Në takimin e Pragës, për herë të parë krerët e shteteve dhe qeverive nga kontinenti evropian në një kuptim më të gjerë “do të takohen për të folur në baza të barabarta”, dhe temat që do të diskutohen janë në fushën e energjisë apo sigurisë.

Ky projekt-platformë për dialog dhe bashkëpunim politik u lançua nga presidenti francez Emmanuel Macron dhe u miratua në qershor, gjatë samitit të BE-së.

Ideja e presidentit francez u vendos në kuadrin e rreziqeve dhe zhvillimeve të reja të sigurisë në Ukrainë dhe në periudhën kur i gjithë procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian ngeci. Komuniteti politik europian do të kishte një strukturë ligjore më të lirshme, me mundësi vendimmarrjeje, duke respektuar autonominë vendimmarrëse të BE-së dhe të çdo shteti anëtar, dhe do të mblidhej dy herë në vit në nivel krerësh shtetesh apo qeverish si dhe në nivel ministror. Vendet që do t’i bashkohen kësaj nisme do të forcojnë lidhjet politike, ekonomike, kulturore dhe të sigurisë dhe do të përballen me çështje të sigurisë dhe politikës së jashtme, ndryshimet klimatike dhe furnizimin me energji etj.

Edhe pse gjatë prezantimit të kësaj ideje, gjatë presidencës franceze të BE-së, u theksua qartë se KPE nuk është alternativë e anëtarësimit në BE dhe as zëvendësim i procesit të zgjerimit, ky propozim i Macron u prit nga opinioni ekspert me disa rezerva.

  • Realisht, krijimi i një lloj bashkësie politike evropiane nuk do të sjellë asgjë të re në drejtim të përshpejtimit të procesit të zgjerimit të BE-së, në rastin konkret edhe për Maqedoninë. Qëllimi i kësaj ideje është të lërë përshtypjen se diçka po ndodh me procesin e afrimit të rajonit me BE-në. Është më mirë që ata të jenë të drejtë dhe të na thonë se BE-ja nuk është e gatshme të pranojë anëtarë të rinj. Ky format veprimi në thelb do të nënkuptonte se do të funksiononin dy “Bashkimet Evropiane”, pra liga e parë dhe e dytë. Çfarë do të përfitonit më shumë duke marrë pjesë në këtë nismë? Ne jemi anëtare të NATO-s dhe në aspektin e sigurisë nuk duhet të prekemi, si disa vende të tjera nga Evropa Lindore. Shohim që anëtarët aktualë të BE-së nuk janë unikë përsa i përket ndërtimit të qëndrimeve të përbashkëta për ekonominë dhe vendosjes së sanksioneve kundër Rusisë. Të shtojmë se vendet e Ballkanit Perëndimor janë lënë më vete në tejkalimin e krizës energjetike. Është e qartë se synimi i BE-së është që të na mbajë pranë vetes për një kohë të gjatë, pa siguri se do të jemi anëtare me të drejta të plota, tha Sinisha Pekevski, analist i politikës së jashtme.

Ekspertët parashikojnë “lajme të mira dhe të këqija” për vendet që aspirojnë anëtarësimin në BE

Sa i përket formimit të KPE-së dhe përshtatshmërisë së saj, dilema ka edhe në qarqet profesionale të vendeve të rajonit. Milena Lazarevic nga Qendra për Politika Evropiane në Beograd beson se organizata e re evropiane mund të sjellë lajme të mira ose të këqija për shtetet kandidate ekzistuese, varësisht se si do të formësohet në lidhje me politikën e zgjerimit të BE-së, transmeton Zhurnal.

  • Çelësi i përgjigjes nëse KPE do të jetë një shtesë apo një zëvendësim për zgjerimin e mëtejshëm qëndron në dy kriteret kryesore – qartësia e strukturës KPE dhe sinqeriteti i politikës së zgjerimit. Kushti i parë ka të bëjë me atë se sa qartë do të ndahen planet e KPE nga procesi i zgjerimit, për sa i përket përmbajtjes. Nëse KPE do të negociohej si një marrëveshje e re shumëpalëshe për të tërhequr vendet joanëtare të BE-së nga Lindja dhe Perëndimi i Evropës, atëherë ndarja e qëllimit të saj nga ajo e BE-së do të ishte më e qartë. Në këtë rast, anëtarësimi në KPE, në afat të gjatë, mund të bëhet parakusht për hapjen e negociatave për anëtarësim në BE. Kriteri i dytë i referohet ndershmërisë dhe proaktivitetit me të cilin BE-ja do të menaxhojë politikën e saj të zgjerimit, veçanërisht ndaj Ballkanit Perëndimor. Duke zbatuar një proces inovativ pranimi për Ballkanin Perëndimor, BE-ja do të tregojë se është serioze kur bëhet fjalë për zgjerimin. Në këtë mënyrë do t’u dërgohet mesazh vendeve të tjera dhe aspirantëve potencialë për anëtarësim se EPZ nuk është thjesht një instrument që do të zëvendësojë perspektivën evropiane. Për vendet që më vonë do t’i bashkohen procesit të aplikimit për anëtarësim, kjo organizatë paraqet një anëtarësim me faza në BE – thotë Milena Lazarevic.//Zhurnal.mk