Banka Popullore nikoqire e debatit mbi matshmërinë e vlerave

Në kuadër të shënimit të 30 vjetorit të pavarësisë monetare të Maqedonisë dhe futjes së denarit si mjet kombëtar i pagesës, Banka Popullore është nikoqire e debatit – Vlerat synimi i të cilit është që përmes tre paneleve të veçanta diskutimi të ofrojë një platformë për shkëmbimin e pikëpamjeve dhe përvojave mbi matshmërinë e vlerave nga segmente të shumta të jetës shoqërore: ekonomia që është e rëndësishme për të gjithë, kultura që na përmirëson dhe shkenca që përcakton të ardhmen.

Debatet publike zhvillohen në Muzeun e Bankës Popullore, në kuadër të ekspozitës së hapur, e cila paraqet vlerat historike dhe kulturore të përkthyera në paratë e Maqedonisë.

Paneli i parë që u zhvillua dje ishte me temën “Matja e vlerave: pikëpamjet ekonomike” dhe iu kushtua vlerave të ndërtuara në procesin e pavarësisë monetare, synimeve të vendosura dhe perspektivave të ardhshme, si dhe masave të nevojshme për ruajtjen e tyre që janë përgjigje ndaj sfidave aktuale.

Duke hapur debatin, guvernatorja e Bankës Popullore, Anita Angellovska-Bezhoska, theksoi se me ruajtjen e stabilitetit makrofinanciar dhe me bankën qendrore të pavarur dhe të fortë të vendosur në valën fillestare të tranzicionit, janë vendosur vlerat themelore në ekonomi.

“Denarë stabil, çmime të qëndrueshme dhe sistem bankar stabil, ndërgjegjësimi i qytetarëve dhe politikëbërësve për rëndësinë e atij stabiliteti për kombin dhe shtetin, për gjeneratat e tanishme dhe të ardhshme. Këto janë pjesë e vlerave më të rëndësishme që Banka Kombëtare ka inkorporuar në ekonominë tonë, thekson Guvernatorja, duke shtuar se Banka Popullore ia ka dalë në këtë gjë falë parimeve të sjelljes, vendimmarrjes dhe vlerësimit që janë edhe vlera institucionale të saj. – angazhimin e plotë, pavarësinë, profesionalizmin, si dhe për shkak të standardeve që ajo inkorporon me përgjegjësi në veprimtarinë e saj.

Angellovska-Bezhoska iu referua stabilitetit makroekonomik, i cili është baza e rritjes, e cila ndikohet jo vetëm nga faktorët monetarë, por edhe strukturorë. Njëkohësisht, ai nënvizoi se nevojiten ndryshime serioze në segmentet strukturore si qeverisja e mirë, sundimi i ligjit, në sasinë dhe cilësinë e potencialit njerëzor, në parandalimin e rënies demografike.

Ajo tha se sfida e stabilizimit të inflacionit për politikëbërësit është e madhe. Ashtu si bankat e tjera qendrore, theksoi ai, ne mbetemi konsekuent me mandatin parësor që kemi, që është ruajtja e stabilitetit afatmesëm të çmimeve me të gjitha instrumentet në dispozicion.

Guvernatorja Anita Angellovska-Bezhoska kujtoi përgjegjësinë historike të institucioneve – “çfarë vlerash do të afirmojmë dhe krijojmë me vendimet tona aktuale, sa do të inkorporojmë përvojën e fituar dhe mësimet e nxjerra nga e kaluara, por edhe sa do të demonstrojmë një vizion të qartë për të ardhmen”.

Panelistët trajtuan ruajtjen e vlerave ekonomike, si dhe kontributin e Bankës Popullore, e cila, siç theksuan, është shtyllë për përballjen dhe shtypjen e inflacionit përmes aplikimit të mjeteve dhe masave të duhura.

Në atë drejtim ka debatuar edhe akademiku Taki Fiti, i cili ka theksuar se Banka Popullore sot është institucioni më i besueshëm ekonomiko-financiar në vend. “Besueshmërinë e lartë e fitoi duke mbajtur norma të ulëta inflacioni në të gjithë periudhën pas pavarësisë së vendit, duke ruajtur një kurs të qëndrueshëm këmbimi, duke vendosur një rregullim modern të sistemit bankar, duke zbatuar një politikë monetare të kujdesshme dhe duke arritur një koordinim të mirë me politika fiskale, tha Akademiku Fiti.

BPRM-ja, shtoi ai, me sukses e mbrojti dhe e mbrojti kursin fiks të denarit edhe në episode të shqetësimeve të rënda të krizës, besoj se kështu do të jetë dhe kriza aktuale do të kalohet me sukses.

Nevoja e bashkëpunimit të politikës monetare me politikën fiskale dhe ruajtjes së vlerave të krijuara të ekonomisë, ishin aspekte në diskutimin e prof. Dr Nikolla Popovski.

Ajo që është shumë e rëndësishme për pavarësinë monetare është se ajo përkoi me dy programe antiinflacioniste në vendin tonë. Programet antiinflacioniste në atë kohë janë po aq të rëndësishme sa edhe pavarësia monetare, sepse e mbanin denarin të qëndrueshëm. Në thelb fiksuam kursin e denarit për markën, e më pas për euron, me një politikë fiskale relativisht kufizuese, vlerësoi Popovski.

Duke folur për vlerat në ekonomi, Dr. Mojsova theksoi qëndrueshmërinë në punë dhe përgjegjësinë, të cilat duhet të jenë karakteristika të të gjithë politikëbërësve. Për vlerat përmes prizmit të cikleve ekonomike, dr. Silvana Mojsova thekson ndryshueshmërinë e tyre në drejtim të zgjerimit dhe tkurrjes. “Faza aktuale e tkurrjes dhe zhvillimet aktuale në botë lidhur me krizën energjetike, ndryshimet e pafavorshme në tregun e ushqimit, pushtimin rus të Ukrainës, të cilat rezultojnë në lëvizje negative ekonomike,” vuri në dukje Mojsova, “çojnë në një efekt spirale dhe një ndryshim në vlera, si në kuptimin monetar, ashtu edhe në një kontekst më të gjerë.”

Në kuadër të Debatit Publik “Vlerat” më 5 shtator do të mbahen 2 panelet tjera, Duke filluar nga ora 11:00, në panelin e titulluar “Matja e vlerave: ndërveprimet”, figura të shquara të kulturës do të diskutojnë mbi vlerat e krijuara nga artistët dhe vendosjen e këtyre vlerave në kontekstin social si mjete veprimi dhe kanale komunikimi. Paneli i tretë me titull “Matja e vlerave: plotësimet dhe të kundërtat” do të nisë në orën 13:30 dhe është një platformë në të cilën profesionistë të njohur ndërkombëtarisht në fushën e shkencave natyrore do të debatojnë mbi vlerat e shkencës dhe rëndësinë e njohurive individuale në ruajtjen e vlerat në shoqëri. Panelet mund të shihen në kanalet Fejsbuk dhe Jujtbuj të Bankës Popullore të Republikës së Maqedonisë së Veriut.