Shkup, 20 korrik – Me publikimin e përmbajtjes së protokolit dypalësh mes Maqedonisë dhe Bullgarisë, dhe para asaj të kornizës negociuese për fillimin e negociatave me Bashkimin Evropian, diskutimi politik se çfarë do të sjellin në fakt dy dokumentet në vendin tonë, rruga drejt Bashkimit Evropian, nuk u ndal. Nga pala maqedonase, por edhe nga pala bullgare, ka interpretime të ndryshme për përdorimin e gjuhës maqedonase në procesin e negociatave me Bashkimin Evropian, por gjithçka u bë e qartë pas shpalljes së deklaratës së njëanshme në Bruksel, nga Bullgaria, se gjuha maqedonase është një dialekt i bullgarishtes.
A ia dolën negociatorët maqedonas ta mbrojnë gjuhën maqedonase, e me këtë edhe popullin maqedonas?
Konkluzionet kryesore që janë votuar nga deputetët kanë të bëjnë me atë se gjuha maqedonase është e shënuar në kornizën negociuese pa shpjegime, shtesa apo fusnota.
A arritën negociatorët maqedonas ta “mbronin” gjuhën maqedonase? A është zbardhur kjo dilemë pas miratimit të konkluzioneve të Kuvendit (të cilat e kanë obliguar Qeverinë, përmes delegacionit shtetëror për negociata me Bashkimin Evropian, Sekretariatit për Çështje Evropiane, Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe ekipit të ekspertëve negociator, t’i përmbahen vazhdimisht përcaktimit të respektimit të pakushtëzuar të gjuhës, identitetit, veçorive historike dhe kulturore të popullit maqedonas, si elementë që nuk negociohen me Bashkimin Evropian?) apo pas deklaratës së djeshme bullgare për gjuhën, gjithçka ra në ujë?!
Kujtojmë se deputetët e “obliguan” Qeverinë me rastin e lidhjes së çdo kontrate, marrëveshjeje dhe dokumenti me Bashkimin Evropian që përmban një dispozitë gjuhësore duke emërtuar të gjitha gjuhët zyrtare të Bashkimit Evropian, siç është marrëveshja e bashkëpunimit me Frontex, të nënshkruajë duke përmendur me emër gjuhën maqedonase pa asnjë shpjegim, shtesë apo fusnotë. Po ashtu, Kuvendi e ka ngarkuar Qeverinë që të sigurojë që “gjuha maqedonase të bëhet një nga gjuhët zyrtare të Bashkimit Evropian pa asnjë shpjegim, shtim apo fusnotë”.
I gjithë presioni dhe përgjegjësia do të bjerë mbi deputetët në Kuvend
Sipas ish-ministrit të Punëve të Jashtme, Nikolla Dimitrov, Bullgaria me kapacitet të plotë mori pikërisht atë që kërkonte, transmeton Zhurnal.
“Negociatat nuk mund të hapen plotësisht para se të ndryshohet kushtetuta e Maqedonisë, dhe i gjithë presioni dhe faji, me miratimin e Qeverisë në Shkup, do t’i drejtohet Maqedonisë, përkatësisht deputetëve në Kuvend”, thotë Dimitrov.
Përkatësisht, sipas tij, Sofja ka marrë garanci evropiane dhe maqedonase për diktimin dhe imponimin e narrativës së saj bullgare në histori, si tonin…
Sipas ambasadorit Gjorgi Filipov, konkluzionet e Kuvendit të Maqedonisë mund të ndikojnë pak në tekstin e kornizës negociuese, por sigurisht që do të ndikojnë në strategjinë e negociatave, përgatitjet dhe taktikat gjatë vetë negociatave, pasi do të përfaqësojnë një udhërrëfyes nëpër labirinthet dhe pengesa të pritshme dhe papritshme që ata do t’u rezistojnë negociatorëve.
“Në veçanti, duhet pasur parasysh se Shqipëria dhe Maqedonia do të jenë vendet e para që do të negociojnë me “rrezikun e kthimit të një grupi tashmë të kaluar” nëse ai qëndron pa lëvizur për një kohë të gjatë.
Protokoli është i ndarë nga korniza e negociatave, por nuk do të thotë se nuk ka ndikim, që do të thotë se nuk duhet nënvlerësuar, sepse mund të shkaktojë veprime të ndërmjetme që do ta komplikonin procesin e negociatave”, konsideron ambasadori Gjorgi Filipov.
A kanë në dispozicion instrumente me të cilat konkluzionet parlamentare do të inkorporohen si pjesë integrale e kuadrit të negociatave
Për opinionin e gjerë mbetet e paqartë se si Qeveria do të arrijë të marrë garanci më të forta, jo vetëm për mbrojtjen e gjuhës maqedonase gjatë komunikimit me institucionet evropiane, por cilat janë mekanizmat dhe instrumentet me të cilat me të cilat munden konkluzionet kuvendore nga debati për propozimin francez të përfshihen si pjesë integrale në kornizën negociuese me BEnë?
Ambasadori slloven në Maqedoni, Milan Predan, ka dalë dje me një shpjegim para opinionit se “gjuha maqedonase njihet qartë nga 26 shtete anëtare të BE-së dhe kjo do të thotë se do të njihet si gjuhë zyrtare e Unionit.
- Rezervat e Bullgarisë për gjuhën maqedonase nuk do të kenë asnjë ndikim në statusin e saj në Bashkimin Evropian. Normalisht, një shtet anëtar gjithmonë ka të drejtë të shprehë rezervën e tij me një deklaratë të njëanshme, por kjo sigurisht që nuk do të ndikojë në statusin e gjuhës maqedonase në Bashkimin Evropian. Vendet anëtare që njohin gjuhën maqedonase nuk mund të pranojnë një veto të mundshme bullgare për shkak të gjuhës – thotë Predan.
Megjithatë, ai paralajmëron se gjatë procesit të negociatave mund të krijohen shumë situata për pengesa nga anëtarët e BE-së.//Zhurnal.mk
