Parlamenti miraton ndryshimet në Ligjin për standardin studentor, studentët paralajmërojnë rritje të kostove
Shkup, 19 maj, medial.mk/ – Parlamenti i Maqedonia e Veriut ka miratuar me procedurë të shkurtuar ndryshimet në Ligjin për standardin studentor, të propozuara nga një grup deputetësh të VMRO-DPMNE.
Ndryshimet sjellin një model të ri për financimin e akomodimit studentor dhe për shpërndarjen e bursave shtetërore, ndërsa kanë nxitur reagime dhe shqetësime për rritjen e barrës financiare ndaj studentëve dhe familjeve të tyre.
Sipas zgjidhjeve të reja ligjore, konviktet studentore do të kategorizohen në dy lloje. Në kategorinë “Tipi 1” përfshihen objektet e rikonstruktuara dhe me efikasitet energjetik, ndërsa “Tipi 2” janë konviktet ekzistuese, të cilat nuk janë rinovuar.
Me modelin e ri të financimit, shteti do të mbulojë deri në 40 për qind të shpenzimeve për akomodim dhe ushqim në konviktet e Tipit 1, në vend të 50 për qind sa subvencionoheshin deri më tani. Për konviktet e Tipit 2, mbështetja shtetërore mbetet deri në 50 për qind.
Kjo praktikisht nënkupton se studentët e vendosur në konviktet e rinovuara do të përballen me çmime më të larta, pasi pagesat do të përcaktohen sipas kostove reale të funksionimit të objekteve.
Në opinion janë ngritur shqetësime se ndryshimet mund të krijojnë një “sistem me dy klasa”, ku kushtet më të mira të jetesës do të jenë më të qasshme për studentët me mundësi më të mëdha financiare.
Ligji i ri ndryshon edhe mënyrën e shpërndarjes së bursave shtetërore. Kuota për kategoritë sociale ulet nga 49 në 40 për qind, megjithëse në këtë kategori tashmë përfshihen edhe studentët me sëmundje të rralla dhe ata me aftësi të kufizuara.
Njëkohësisht, 35 për qind e bursave do të ndahen për programe studimore me interes strategjik, ndërsa 25 për qind do të rezervohen për studentët me rezultate të larta në mësime.
Ndryshimet ligjore parashohin edhe heqjen e kompensimeve për strehim privat dhe transport ndërqytetas, masa që ishin vendosur gjatë periudhës së pandemisë Covid-19. Studentët që nuk do të sigurojnë vend në konvikt nuk do të kenë më të drejtë ligjore për kompensim mujor deri në 6 mijë denarë për qira ose transport.
Edhe pse në arsyetimin e ligjit thuhet se ndryshimet nuk sjellin implikime shtesë fiskale për buxhetin shtetëror, kritikët vlerësojnë se shteti po e zvogëlon gradualisht mbështetjen për standardin studentor dhe po ua transferon barrën financiare drejtpërdrejt studentëve dhe familjeve të tyre.
