Shkup, 1 gusht – Kryeministri Dimitar Kovaçevski mbetet në qëndrimin tashmë të njohur për referendumin e propozuar nga VMRO-DPMNE dhe për të cilin konsultimet partiake për çështjen e referendumit janë ende në vazhdim. Si Kovaçevski ashtu edhe lideri i partisë opozitare Hristijan Mickoski dje nga Tetova, ku filloi fushata për këshilltarë për zgjedhjet e jashtëzakonshme të 20 gushtit, përsëritën qëndrimet e tyre të ndryshme për këtë çështje. Presidenti Stevo Pendarovski, nga ana tjetër, thotë se nuk e kupton aspak kërkesën e VMRO-DPMNE-së për referendum dhe vlerëson se është një manipulim që siç thotë ai, Hristijan Mickoski e bën krejt papritur. Në një intervistë ka folur edhe ambasadori evropian Dejvid Gir, i cili ka thënë se çështja e referendumit është një vendim sovran dhe nuk do ta komentojë, por se këtu duhet të shikohet prapa dhe të shihet pasqyra e gjerë.
Kovaçevski dje tha se referendumi i propozuar nga VMRO-DPMNE është jorelevant dhe se vendi ka filluar negociatat për anëtarësim në BE. Sipas tij, referendumi i shpallur nga VMRO-DPMNE është për përdorim të brendshëm partiak.
“Së pari, Republika e Maqedonisë së Veriut deklaroi në një referendum gjatë pavarësisë u shpreh se dëshironte një shtet të pavarur anëtar të BE-së dhe NATO-s. VMRO – DPMNE është një parti që ishte kundër anëtarësimit në NATO, tani së bashku me partnerin e ri të koalicionit e Majta janë dy partitë e vetme që janë kundër anëtarësimit në BE dhe këtë e kanë treguar qartë gjatë votimit për propozimin e BE-së për fillimin e negociatave me Republikën e Maqedonisë së Veriut. Megjithatë, numri dominues i deputetëve 68 që përfaqësojnë qytetarët, kanë marrë vendim që Republika e Maqedonisë së Veriut të fillojë negociatat. Referendumi për të cilin flet kryetari i VMRO-DPMNE-së është vetëm për përdorim të brendshëm politik sepse nuk ka parti politike përveç partnerit të tij e Majta, e cila është kundër NATO-s dhe BE-së dhe është për një aleancë të Azisë Qendrore me Rusinë, të jetë kundër BE-së”, tha Kovaçevski.
Sipas tij, VMRO-DPMNE duhet të qartësojë ideologjikisht nëse dëshiron ta shohë vendin në BE apo jo. Mesazhi për partinë opozitare i kryeministrit Kovaçevski është se Maqedonia e Veriut i ka nisur negociatat me gjuhën e pastër maqedonase, me identitete të mbrojtura dhe të konfirmuara jo vetëm nga Qeveria, por edhe nga kryetari i KE-së dhe nënkryetari i KE-së.
“Ky vend nga dita e mbajtjes së konferencës së parë ndërqeveritare, filloi rrugën drejt anëtarësimit në BE. Nga ajo rrugë nuk ka kthim mbrapa, nuk ka të majtë e as më pak të djathtë, pra në lindje, prandaj kërkesa e VMRO-DPMNE-së për një lloj referendumi, që duhet të jetë deklaratë kundër anëtarësimit në BE, është krejtësisht e parëndësishme”, deklaroi Kovaçevski.
Ndaj kësaj deklarate ka reaguar VMRO-DPMNE duke thënë se me daljen kundër referendumit Kovaçevski e ka shumëzuar popullin me zero dhe populli do t’i tregojë se është zero.
Më vonë, lideri i partisë, Hristijan Mickoski, në një deklaratë për mediat, poashtu nga Tetova, ku filluan zgjedhjet për këshillin lokal, theksoi se konsultimet e partisë për çështjen e referendumit janë duke vazhduar dhe shumë shpejt në seancën e radhës të Komitetit Ekzekutiv do të diskutohet për këtë temë dhe opinioni do t’i dijë hapat e tyre për deklaratën e referendumit.
“Kam komentuar se kemi bërë përparim në qëndrimin e presidentit Pendarovski. E shoh që edhe ai publikisht qëndron pas idesë së referendumit. Ai madje shkoi një hap më tej dhe propozoi një tekst pyetjesh, dhe përafërsisht ne të dy konvergojmë drejt një thelbi të tillë të kësaj pyetjeje. Pres që për dallim nga Kovaçevski ai të jetë më i mençur dhe të dalë dhe t’u bëjë thirrje qytetarëve dhe partive tjera politike që ta mbështesin deklaratën për referendumin”, tha Mickoski.
Duke komentuar deklaratën e kryeministrit Kovaçevski se referendumi do të jetë i parëndësishëm sepse vendi ka filluar negociatat për anëtarësim në BE, Mickoski tha se ai është “kryeministër jolegjitim” dhe se sa i rëndësishëm është referendumi do të shihet në Tetovë më 20 gusht kur të votohet për këshilltarët.
“Vetëm një kryeministër jolegjitim i emëruar në mënyrën se si është emëruar mund ta konsiderojë zërin e popullit të parëndësishëm, e sa i rëndësishëm është ai do të shihet këtu në Tetovë më 20 gusht, kur lista e këshilltarëve të LSDM-së do të përjetojë një debakël klasik nga qytetarët e Tetovës dhe në zgjedhjet e ardhshme parlamentare ai personalisht dhe politikat e tij si kryeministër jolegjitim do të përjetojnë debakël nga qytetarët e Maqedonisë”, deklaroi Mickoski, i cili mbrëmë ishte në takim me degën e partisë në Tetovë, ku filloi fushatën për zgjedhjet.
Presidenti Pendarovski, duke folur në një intervistë televizive nëse është për referendum për propozimin francez, tha se ajo që po bën Mickoski është mobilizim politik i anëtarësimit të tij.
“Ata po mundohen të bëjnë formulimin, pikën 4, paragrafi 5 do ta kontestojmë nga korniza. A e dini se çfarë është kjo? Është Marrëveshja e Prespës dhe Marrëveshja me Bullgarinë. Nuk mund të hysh as në Evropë, as në NATO nëse nuk ke marrëveshje me fqinjët. Unë them vazhdoni pyetni, por është e drejtë të thuash se je kundër. Për mua është e rëndësishme vetëm një pyetje, a dëshironi që Republika e Maqedonisë së Veriut të jetë anëtare e BE-së, kaq”, tha Pendarovski.
Unë pretendoj, shtoi Pendarovski, se për një pyetje kaq të thjeshtë, koalicioni pro-evropian do ta mposht koalicionin anti-evropian të përbërë nga VMRO-DPMNE dhe e Majta.
Ambasadori evropian, Dejvid Gir, në një intervistë javore për Radion Evropa e Lirë tha se me mënyrën se si është arritur marrëveshja, negociatat janë të hapura, skriningu ka filluar dhe se kemi pasur diçka që quhet konferencë ndërqeveritare që ka filluar të gjithë procesin.
“Kur të përfundojë skriningu në këtë fazë, për të shkuar në pikën tjetër është e nevojshme të kemi një konferencë tjetër ndërqeveritare”, tha Gir.
Mbajtja e asaj konference ndërqeveritare, siç shtoi ai, varet nga kjo marrëveshje dypalëshe mes dy vendeve të interesuara.
“Sigurisht, është një vendim sovran që Maqedonia e Veriut të ndryshojë Kushtetutën, edhe pse ju tashmë keni një histori të mirë në marrëdhëniet ndëretnike dhe kjo do ta përcaktojë më tej. Por çfarë ndodh nëse nuk shkon përpara? Mendoj se skenari më i mundshëm do të jetë që procesi i negociatave të ndalet këtu. Ju do ta përfundoni skriningun, por mbajtja e konferencës ndërqeveritare dhe hapat e ardhshëm do të presin zgjidhjen e kësaj çështjeje. Jo sepse erdhi një vend i tretë dhe vendosi veton ndaj tij, por sepse ky vend vendosi të tërhiqet nga angazhimi i bërë dypalësh me Bullgarinë”, tha Gir.
I pyetur për të komentuar referendumin e paralajmëruar, ambasadori evropian tha se “për mbajtjen e një referendumi të mundshëm, do të them sërish se ky është një vendim sovran që duhet të marrë ky vend, ndaj nuk do ta komentoj konkretisht”.
“Por përsëri, ndoshta ne mund të tërhiqemi dhe të shohim pamjen e madhe këtu. Zgjedhja strategjike që ky vend ka bërë prej shumë vitesh është hyrja në BE dhe procesi tashmë ka filluar. Pse është i rëndësishëm? Ka shumë arsye të qarta pse ky vend do të përfitojë nga anëtarësimi në BE dhe BE-ja do të përfitojë nga të pasurit ju si pjesë e familjes. Nga ana ekonomike, BE-ja është tregu më i madh i vetëm në botë dhe gjithashtu fqinji juaj. Kjo ofron mundësi të mëdha për biznes, për tregti, për investime, për përmirësimin e standardit të jetesës dhe mjeteve për jetë, për të siguruar që të rinjtë të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të konkurruar në tregun e punës në këtë treg të vetëm më të madh. Por nuk është vetëm kaq. Ka përfitime të tjera shumë të qarta nga anëtarësimi në BE”, thotë Gir.
I mbetet VMRO-DPMNE-së, thotë ai, të deklarojë qëndrimin e tij për këto çështje të ndryshme, pasi një gjë e tillë i takon të gjitha partive politike.
Fushata për zgjedhjet e jashtëzakonshme për këshillin komunal ka nisur dje në Tetovë, ndërsa fushata ka filluar edhe në Mavrovë e Rostushë dhe në Qendër Zhupë, ku në zgjedhjet e 20 gushtit do të zgjidhen kryetarët e komunave.
Ndonëse pushimet vjetore janë në vazhdim, pothuajse të gjitha partitë politike kanë filluar aktivitetet e tyre të fushatës atje, ndërsa dje në takim me degët komunale në Tetovë ishin edhe liderët e dy partive më të mëdha të maqedonasve LSDM dhe VMRO – DPMNE, Kovaçevski dhe Mickoski. Aleanca për Shqiptarët dhe Besa zhvilluan promovime të kandidatëve për këshilltarë.
