Në prag të vizitës së Varhejit në Shkup/ Çështja me Bullgarinë duhet të zgjidhet deri në qershor

Sofje, 27 prill – Eurokomisari i BE-së për Zgjerim dhe Politikë Fqinjësore, Oliver Varheji, para vizitës së sotme në Shkup, dje në Sofje tha se çështja e fillimit të negociatave për anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në BE duhet të zgjidhet deri në qershor të këtij viti. Ai u shpreh i zhgënjyer që çështja është ende duke u diskutuar. Kryeministri Dimitar Kovaçevski, ndërkaq, dje përsëriti se vendit i duhet një zgjidhje e shpejtë, jo e nxituar dhe se ne vazhdojmë të insistojmë para partnerëve evropianë që konferenca e parë ndërqeveritare të fillojë një orë më herët. Për Kovaçevskin, retorika populiste-nacionaliste nuk mund të jetë pengesë për anëtarësimin në BE.

“Kur jam tashmë në Sofje, ka një çështje tjetër të madhe që nuk mund të shmanget pa u diskutuar – dhe kjo është kur do të kemi konferencat e para ndërqeveritare me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë dhe kur do të fillojmë dërgimin në këto vende.”, tha Varhei në fjalimin e tij në Forumin Rajonal për marrëdhënie mes BE-Ballkan (EU meets Balkans) në Sofje.

Varheji theksoi se BE-ja nuk ka as kohë dhe as interes që të shtyjë konferencat e para ndërqeveritare me Shkupin dhe Tiranën.

“Të gjitha vendet anëtare duhet të kuptojnë fuqinë transformuese të procesit të anëtarësimit. Dhe ky është mesazhi që po sjell përsëri në Sofje, kam qenë këtu para tre javësh dhe do të vij sa të jetë e nevojshme për ta zgjidhur këtë çështje në qershor të këtij viti, sepse lufta në Ukrainë na ka treguar se nuk kemi kohë për të humbur. As interesi për këtë proces nuk vonohet”, nënvizoi Varheji.

Sipas tij, lufta në Ukrainë dhe mësimet e së kaluarës kanë treguar se procesi i integrimit të plotë të Ballkanit Perëndimor në Union duhet të përshpejtohet.

“Kur trashëguam bllokimin në procesin e negociatave me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, trashëguam edhe një rajon ku hendeku ekonomik dhe social midis BE-së dhe rajonit është i madh dhe mbetet një nga sfidat kryesore, pa përmendur reformat institucionale që duhet bërë”, shtoi Varheji.

Prandaj, vazhdoi Varheji, është e rëndësishme që zgjerimi i Ballkanit Perëndimor të vendoset në pesë prioritetet kryesore politike të BE-së, sepse ne tashmë e kemi parë luftën në Ukrainë në Ballkan dhe kemi ende mësime për të mësuar – dhe kjo është se integrimi i plotë i Ballkanit Perëndimor në BE do të kontribuojë më shumë për stabilitetin dhe prosperitetin.

Në panelin “Përfitimet e integrimit” në kuadër të forumit, të moderuar nga ish-përfaqësuesja e lartë e BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Frederika Mogerini, u drejtua edhe shefi i diplomacisë Bujar Osmani, i cili theksoi se javët në vijim do të jenë vendimtare për të ardhmen e Ballkanit Perëndimor dhe BE perspektiva e tij, dhe se çdo vonesë e mëtejshme në këtë rrugë mund të ketë pasoja të rënda rajonale.

Osmani theksoi se ende nuk kemi zgjidhje për çështjet e hapura që do të ishte e pranueshme si për Bullgarinë ashtu edhe për Maqedoninë e Veriut. Osmani ka konfirmuar se bisedimet janë në vazhdim dhe ka bërë thirrje që çështjet historike t’i lihen Komisionit Historik bilateral.

“Ne kemi një përgjegjësi historike për të konsoliduar rajonin. Republika e Bullgarisë ka interes strategjik që rajoni të jetë stabil dhe evropian, tha Osmani, i cili sot në Sofje mori pjesë në Forumin Rajonal për Marrëdhëniet ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Ballkanit (EU meets Balkans)).

I pyetur nëse Maqedonia e Veriut do të insistojë në ndryshimet në Deklaratën Bullgare për heqjen e vetos së Sofjes për fillimin e negociatave me BE-në, Osmani theksoi se qëndrimi i Bullgarisë ndaj negociatave është i rëndësishëm për vendin.

Lidhur me njoftimet se Shqipëria do të kërkojë ndarjen e rrugës evropiane Tiranë-Shkup, Osmani tha se deklarata e kryeministrit shqiptar Edi Rama është cituar gabim, duke shtuar se ai ka thënë se do t’i pyes qytetarët dhe jo se Shqipëria ka vendosur të kërkojë shkëputjen nga Maqedonia e Veriut.

Nuk mund lufta politike në shtetin fqinjë, vend anëtar i BE-së dhe retorika populiste-nacionaliste të jenë pengesë për anëtarësimin e shtetit që ka katër raporte pozitive të një pas njëshme për fillimin e konferencës së parë ndërkombëtare, deklaroi kryeministri Dimitar Kovaçevski.

Duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve, Kovaçevski theksoi edhe një herë, se si shtet kemi synim të qartë për anëtarësim në BE dhe në këtë drejtim, theksoi ai, edhe si shtet edhe si komb kemi bërë shumë në 30 vitet e fundit, veçanërisht pas marrjes së statusit kandidat.

“Që nga dita e parë them se negociatat me Bullgarinë zhvillohen mbi bazën e vlerave evropiane, për ruajtjen e dinjitetit të qytetarëve të të dy vendeve, si dhe mbi bazën e respektit të ndërsjellë të politikanëve dhe të gjitha institucioneve të vendeve. Vetëm nëse negociatat zhvillohen në këtë mënyrë mund të ketë një dialog pozitiv, ton dhe mënyrë komunikimi që premton se mund të arrihet zgjidhje për heqjen e vetos. Duhet të themi se Maqedonia e Veriut ka të drejtën e vetos nga një shtet fqinj për të filluar konferencën e parë ndërqeveritare. Nëse plotësohen ato kushte, atëherë mund të pritet marrëveshje, por vetëm nëse plotësohen ato kushte”, theksoi Kovaçevski para manifestimit me rastin e 50 vjetorit nga themelimi i BNJVL-së.

Ndërkohë, në Sofje, komisioneri i BE-së Varhei u takua me kryeministrin bullgar Kiril Petkov për të diskutuar situatën aktuale në Ballkanin Perëndimor, në kontekstin e krizës së shkaktuar nga pushtimi ushtarak rus në Ukrainë dhe zhvillimet e fundit në dialogun midis Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë.

Petkov në takim rikonfirmoi dëshirën për gjetjen e një zgjidhjeje të pranueshme për të dyja palët për hapjen e çështjeve politike me vendin, duke qenë se këto janë tema që janë të ndjeshme për Bullgarinë.