Shkup, 14 shkurt – Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH) së bashku me vetëqeverisjen lokale dhe komunitetin e biznesit sot filluan dialogun social për harmonizimin e politikave të regjistrimit në arsimin e mesëm profesional për vitin akademik 2022/23, me qëllim rritjen e numrit të nxënësve të regjistruar në shkollat e mesme profesionale, duke inkurajuar kompanitë për praktika, por edhe duke promovuar klasat e dyfishta.
Ministri i Arsimit dhe Shkencës, Jeton Shaqiri, sot para fillimit të këtij dialogu deklaroi se ky është një proces jashtëzakonisht i rëndësishëm që do të realizohet në 20 ditët e ardhshme.
Ai beson se shkollat e mesme profesionale mund të jenë sërish zgjedhja e parë e nxënësve të shkollave të mesme vetëm nëse komunat, kompanitë lokale dhe shkollat e mesme profesionale janë të përfshira drejtpërdrejt në këtë proces të dialogut social sepse kryetarët e komunave, drejtuesit e kompanive dhe drejtorët e shkollave e dinë më së miri se ku duhet intervenuar për të ofruar profesione të kërkuara në tregun e punës.
“Sa më i suksesshëm të jetë ky bashkëpunim dhe të përcaktohen me kohë nevojat reale, aq më shpejt do të arrijmë qëllimin e përbashkët të dëshiruar për sigurimin e stafit profesional të munguar, por edhe për të rritur mundësinë për punësim më të shpejtë të të rinjve menjëherë pas përfundimit të shkollës dhe të qëndrojnë në vendet ku jetojnë dhe të kontribuojnë në rritjen dhe zhvillimin ekonomik të komunave dhe të shtetit”, tha Shaqiri.
Ai shtoi se para këtij dialogu, Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka përgatitur një pyetësor në mesin e shoqërive për interesimin për pjesëmarrje në krijimin e dy paraleleve për vitin akademik 2022/23.
“Për kënaqësinë tonë, pyetësorit iu përgjigjën rreth 400 kompani, dhe rreth 90 për qind e tyre janë të gatshme të pranojnë studentë për praktikë, gjë që do t’i përfshijë drejtpërdrejt në krijimin e një edukimi më të mirë profesional, i cili do të rezultojë me një staf të mirëtrajnuar dhe të gatshëm për të nisur menjëherë procesin e punës”, ka shtuar Shaqiri.
Ai përkujtoi se ky është viti i dytë që Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka inicuar një dialog në nivel lokal në bashkëpunim me Ambasadën Zvicerane dhe, siç tha ai, ka treguar rezultat të suksesshëm në vitin 2020/21. Siç tha ai, numri i klasave duale është rritur nga 11 në 97, ku janë përfshirë mbi 200 kompani.
Sipas ministrit, për të përgëzuar është edhe fakti se nga gjithsej 10.683 nxënës të regjistruar në arsimin e mesëm profesional në vitin shkollor 2021/22, 1.400 nxënës kanë zgjedhur arsimin e dual. Siç tha ai, ndër profesionet më të kërkuara janë profesionet mekanike, elektrike, kimiko-teknologjike, ekonomiko-juridike.
Ai shtoi se Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka futur bursat si nxitje shtesë në përzgjedhjen e arsimit të mesëm. Nxënësve të cilët do të regjistrohen në paralalet e dyfishta apo duale u ndahet bursë prej 3500 denarë në muaj.
Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike, Antoni Peshev tha se që nga viti 2007 është e qartë se ajo që po ndodh me arsimin e mesëm dhe sistemin arsimor në përgjithësi në vend nuk i plotëson nevojat e kompanive.
“Megjithatë, nuk mjafton vetëm fakti që ne e kemi regjistruar dhe e kemi evidentuar, ka qenë e nevojshme që të ndërgjegjësojmë vendin dhe të bëjmë disa parakushte kyçe. Ky proces kërkon disa aspekte.
E para, siç tha ai, është që ekonomia, e cila inicion këtë lloj edukimi, të pranojë stafin kur të mbarojë shkollën e mesme dhe t’u japë një pozicion korrekt brenda kompanive, edhe pse nuk kanë arsim të lartë.
Kategoria e dytë, theksoi ai, është që shkollat e mesme ta monitorojnë dhe të sigurojnë staf që do të jetë i gatshëm të hyjë në procesin e sigurimit të kuadrove dhe aspekti i tretë është që shteti si bartës i funksionit arsimor ta pranojë atë dhe në programet arismore dhe të jenë të gatshme t’i modifikojnë ato sipas nevojave të ekonomisë reale dhe ku duhet të punësohen këta të rinj.
“Në vitin 2007, para 15 vitesh, në Odë ka filluar ky proces, së fundmi shohim që e mbështesin edhe shoqatat e tjera ekonomike. E rëndësishme është që nuk punohet vetëm për atë që është komunikim i drejtpërdrejtë me Qeverinë, por punojmë edhe për sponsorë të jashtëm, këtë vit kanë marrë mbështetje tetë shkolla të mesme dhe mbi 30 kompani për t’i pajisur shkollat e mesme me teknologji, laboratorë dhe diçka që ajo. Është e nevojshme që të rinjtë që studiojnë atje të jenë të gatshëm për sfidat e punës menjëherë pas mbarimit të shkollës së mesme”, shtoi Peshev.
Sipas tij, sot është e qartë se një fëmijë është i suksesshëm nëse gjen një punë menjëherë pas mbarimit të shkollës dhe paguhet siç duhet. “Ju siguroj që salla vitin e ardhshëm do të jetë plot sepse ne do të duam të kemi të pranishëm në këto evente sa më shumë shkolla të mesme, pushtete vendore dhe kompani, sepse kështu ne ofrojmë një rini realisht të dobishme që do të ketë arsye për të qëndruar në vend”, shtoi Peshev.
Duke iu përgjigjur pyetjes së gazetarëve për analizën e publikuar nga Enti Shtetëror i Statistikave për rezultatet e dobëta të nxënësve të klasës së dytë dhe të tretë, e cila tregon se më pak se 50 për qind dinë të lexojnë dhe dallojnë numrat, ministri i Arsimit tha se analiza është e vitit 2018/ 19, dhe se ajo ka përfunduar dhe se tani janë fokusuar në përmirësimin e analizave për vitin 2022.
“Kjo është një analizë që ka përfunduar, ne mund të kontribuojmë në përmirësim vetëm përmes konceptit të ri, me proceset e reja mësimore. Në periudhën e analizës nuk kemi pasur mësim online, për mua është e rëndësishme se si do të jetë analiza në vitin 2022”, shtoi Shaqiri.
