Kosovë

Hoxha nga Drenasi fal Bajramin me tirqi dhe plis

Myslimanët edhe në Kosovë po kremtojnë festën e Fitër Bajramit, festë kjo që vjen pas agjërimit të muajit të Ramazanit.

Për shkak të pandemisë të krijuar nga Covid-19, edhe këtë vit, është hequr dorë nga ceremonia e manifestimit tradicional të kësaj feste.

Bajrami është falur në të gjitha xhamitë e vendit.

Por një hoxhë nga Drenasi ka marrë vëmendjen jo pak. Arsyeja është se sot ai e ka falur namazin i veshur me veshje tradicionale, tirqi e plis.

Presidenti slloven arrin në Kosovë, takohet me Osmanin

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani ka pritur në takim homologun e saj slloven, Borut Pahor, i cili do të qëndroj për vizitë zyrtare në Kosovë, raporton Ekonomia Online.

Osmani dhe Pahor pritet të diskutojnë për samitin  Brdo-Brioni.

Procesi Brdo-Brioni është një ngjarje vjetore ku marrin pjesë shtetet e Ballkanit Perëndimor. Ky samit u iniciua në vitin 2013 nga presidenti slloven, Pahor dhe presidenti kroat, Ivo Josipoviç.

Pas takimit, presidentja Osmani dhe presidenti Pahor do të mbajnë konferencë për medie.

Diplomacia në pauzë: Ministria e Jashtme e Kosovës s’flet për njohje të reja

Qeveria e Kosovës synon që procesin e dialogut me Serbinë, ta shfrytëzojë si mjet për të siguruar njohje nga pesë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian.

Spanja, Greqia, Sllovakia, Rumania dhe Qipro, janë pesë shtete anëtare të BE-së që nuk e njohin Kosovën si shtet të pavarur.

Disa nga to kanë shprehur rezerva sa i takon njohjes, pa u arritur një marrëveshje përfundimtare në procesin e dialogut në mes Prishtinës dhe Beogradit.

“Qeveria e Kosovës do të marr pjesë në dialogun me Serbinë me parime të qarta dhe me qëllimin që marrëveshja finale përveç çështjeve ndërshtetërore, të përfshijë edhe njohjen reciproke mes shteteve, njohjen nga pesë vendet e mbetura të BE-së si dhe anëtarësimin në OKB”, thuhet në Programin e Qeverisë së Kosovës, 2021-2025.

Pjesa e programit qeverisës që i kushtohet politikës së jashtme, kryesisht fokusohet në rritjen e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës, përmes njohjeve të reja si dhe anëtarësimit në organizata ndërkombëtare.

Qeveria e Kosovës në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, tha se është ende në fazën fillestare të përgatitjes për t’iu qasur procesit të dialogut në Bruksel.

Në fund të muajit prill përfaqësuesi i Lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri i Bashkimit Evropian, Josep Borrell, paralajmëroi një takim të mundshëm në mes kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Kryeministri Kurti, ka konfirmuar se do të marrë pjesë në rifillimin e dialogut, por ka kërkuar kohë për përgatitje për këtë proces.

Në më shumë se tri vjetët e fundit, Kosova është njohur vetëm nga dy shtete. Barbadosi në muajin shkurt të 2018 si dhe së fundi nga Izraeli, me ndërmjetësim të ish-presidentit amerikan, Donald Trump.

MPJD nuk flet për njohjet

Gjatë këtyre viteve, Kosova u përball me një fushatë të ashpër nga diplomacia serbe, që vazhdimisht lobonte për tërheqje të njohjeve të shtetit të Kosovës.

Fushata e Serbisë dhe lajmet se disa shtete kishin tërhequr njohjet, krijuan dilema për numrin e saktë të shteteve që e kanë njohur Kosovën.

Në ueb-faqen e MPJD-së, aktualisht janë të shënuar emrat e 117 shteteve që e kanë njohur Kosovën.

Radio Evropa e Lirë ka pyetur në Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës për faktin se cila do të jetë strategjia e re për të siguruar njohje të reja.

REL ka kërkuar po ashtu përgjigje nga MPJD-ja, se cilat shtete dhe rajone do të jenë prioritet për diplomacinë kosovare.

Megjithatë, ky institucion nuk ka kthyer përgjigje.

Nevoja për rishikim strategjik të diplomacisë

Sipas ish-ambasadores së Kosovës në Itali, Alma Lama, e gjithë energjia diplomatike duhet të fokusohet aktualisht në njohjen nga pesë shtetet e Bashkimit Evropian që nuk e kanë njohur Kosovën.

“Njohja e pesë vendeve të BE-së do të duhej të ishte kërkesë në dialog, sepse ky dialog zhvillohet nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë dhe do të duhej të finalizohej me një marrëveshje përfundimtare, që do të duhej të përfshinte garanci për njohje nga pesë vendet në fjalë. Ndryshe do të ishte e pakuptimtë”, thotë ish-ambasadorja e Kosovës në Itali, Alma Lama.

Për të arritur këtë, Lama e sheh pozitiv faktin se politikën e jashtme të BE-së e udhëheqë politikani spanjoll, Josep Borrel, që vjen nga një shtet mosnjohës si dhe që procesin e dialogut Kosovë – Serbi, e ndërmjetëson sllovaku, Mirosllav Lajçak, shteti i të cilit heziton që ta njoh shtetin e Kosovës.

“Përfshirja e njohjes automatike të këtyre pesë vendeve me një marrëveshje e cila do të mbajë vulën e Bashkimit Evropian, pra mes Kosovës dhe Serbisë, mendoj se duhet të jetë kërkesë themelore e Kosovës në këtë dialog”, tha Lama.

Lama sugjeron që në kuadër të strategjisë së re për të siguruar njohje, Qeveria e Kosovës të angazhojë edhe diplomatë ndërkombëtarë.

Spahiu: Njohja nga Izraeli inatosi vendet tjera në Lindje të Mesme
Përveç pesë vendeve të BE-së që konsiderohen më të rëndësishmet, Kosova nuk ka arritur që të sigurojë shumë njohje as nga vendet arabe si dhe ato të Amerikës Latine.

Ish-ambasadori i Kosovës në SHBA dhe Turqi, Avni Spahiu, tani në pension, thotë se janë lënduar raportet e Kosovës me vendet arabe pas vendosjes së marrëdhënieve diplomatike Kosovë – Izrael.

“Duhet t’i ripërtërimë raportet me vendet arabe, por edhe që të guxojmë të vazhdojmë të punojmë me ato vende që ende nuk na kanë njohur në rajonin e Lindjes së Mesme. Po ashtu, duhet të punojmë me rajonin e Amerikës Latine. Tani me njohjen që kemi marrë nga Izraeli, do ta kemi një argument shtesë për të lobuar në këto vende”, tha Spahiu.

Në shtator të vitit 2020, dy delegacione të larta shtetërore të Kosovës dhe Serbisë, në prani të ish-presidentit Donald Trump dhe zyrtarëve të administratës amerikane, u pajtuan për një marrëveshje që synim kishte normalizimin ekonomik.

Por, dokumentet që nënshkruan asokohe kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kishin më shumë karakter politik.

Një nga pikat me ndikim të madh politik ishte kërkesa që Kosova për një vit të mos kërkonte anëtarësim në organizata ndërkombëtare.

Serbia obligohej që të ndalonte fushatën e saj diplomatike të lobimit te shtete të ndryshme të botës, që të tërheqnin vendimet për njohjen e pavarësisë së Kosovës.

Vendosja e këtij moratoriumi sipas ish-ambasadorit Avni Spahiu, ka dëmtuar forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës.

“Serbia e ka shfrytëzuar këtë kohë, këtë moratorium, që të shtoi presionin e vet te vendet e ndryshme që të mos e njohin Kosovën, por edhe t’i anulojnë njohjet”, tha Spahiu.

Ndonëse është diskutuar shumë çështja e marrëveshjes së Uashingtonit, deri më tani, qeveria e drejtuar nga Albin Kurti, nuk ka dhënë një qëndrim të qartë nëse do ta zbatojë këtë marrëveshje apo jo.

Kjo marrëveshje, në kohën e arritjes së saj, ishte kritikuar nga kryeministri i tanishëm i Kosovës Albin Kurti.

Tkurrja e njohjeve dhe skandali me Xhamajkën

Që nga vitit 2017, Serbia pati nisur një fushatë të udhëhequr nga ish-ministri i Jashtëm, Ivica Daçiq, për t’i bindur shtetet që të tërheqin vendimet për njohjen e shtetit të Kosovës.

Daçiq kishte deklaruar se 18 shtete kishin kthyer pas vendimin. Në mesin e tyre: Sao Tome dhe Principe, Surinami, Guinea Bisao, Burundi, Liberia, Papua Guinea e Re, Lesoto, Komonuelthi i Dominikës, Grenada, Unioni i Komoreve, Ishujt Solomon, Madagaskari, Palau, Togo, Republika Qendrore e Afrikës, Gana, Siera Leone dhe Nauru.

Paqartësi rreth numrit të njohjeve kishin shkaktuar në të kaluarën edhe vet institucionet e Kosovës.

Një skandal me njohje kishte ndodhur në shkurt të vitit 2020, kur asokohe presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, kishte njoftuar se shteti i Xhamajkës kishte njohur shtetin e Kosovës.

Mirëpo pak kohë pasi ai e postoi një status në rrjetin social Twitter, ministrja e Jashtme e Xhamajkës, Kamina Johnson-Smith, mohoi lajmin.

Ky dështim diplomatik u bë shkak akuzash në mes të ish-presidentit Thaçi, ish-ministrit të Jashtëm, Glauk Konjufca si dhe ish-ambasadores së Kosovës në SHBA, Vlora Çitaku./REL

Vuçiq: Një fuqi e madhe do të kërkojë tërheqjen e KFOR-it dhe UNMIK-ut

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se vendi i tij ka marrë informacione nga burimet e inteligjencës, se një nga fuqitë e mëdha së shpejti do të fillojë të kërkojë zyrtarisht tërheqjen të forcave të KFOR-it dhe UNMIK-ut nga Kosova.

Vuçiq u tha gazetarëve në Beograd se nuk mund të thotë se për cilën fuqi bëhet fjalë, porse informacionet janë nga “burimet zyrtare”.

Ai po ashtu tha se Prishtina ka paralajmëruar se do të ndajë 100 milionë euro në vit për ushtrinë – shumë që, sipas tij, është e pakrahasueshme me Serbinë, e cila ndan dy miliardë euro.

“Këto nuk janë të dhëna të krahasueshme, nuk duhet të kemi frikë, por është e qartë ajo që dikush dëshiron të bëjë”, tha Vuçiq.

Vuçiq tha se do të përpiqet të flasë për këtë çështje me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg, me të cilin pritet të takohet më 17 maj në Bruksel.

“Kemi marrë informacione se një nga fuqitë e mëdha së shpejti do të fillojë një kërkesë zyrtare për tërheqjen e KFOR-it dhe UNMIK-ut [nga Kosova]. Do të përpiqem të flas me Stoltenbergun për të bërë gjithçka të mundur që kjo të mos ndodhë”, tha Vuçiq.

UNMIK-u, përkatësisht Misioni i Përkohshëm i Kombeve të Bashkuara, është vendosur në Kosovë në vitin 2000, pas sulmeve ajrore të NATO-s në caqet e ushtrisë serbe.

Ai është vendosur në bazë të Rezolutës 1244, e cila është miratuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara në qershor të vitit 1999 dhe e cila është ende në fuqi.

Pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, UNMIK-u ia ka dorëzuar shumicën e përgjegjësive të tij Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX).

Misioni paqeruajtës i NATO-s, KFOR, është vendosur në Kosovë po ashtu në qershor të vitit 1999, pas tërheqjes së forcave serbe nga Kosova. /Rel

Blerim Shala: Dekorata e Vuçiqit për Handken, ogur i keq për zhvillimet e ardhshme në Ballkan

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, të dielën e kaluar në Beograd, ia dha Peter Handkes, shkrimtarit të njohur austriak, Dekoratën e Yllit të Karagjorgjes të shkallës së parë.

Këtë publicisti Blerim Shala, po e vlerëson jo të duhur dhe një ogur i keq për zhvillimet e së ardhmes në këto anë të Ballkanit, njofton Klan Kosova.

”Dekoratat e këtij lloji, çfarë ishte kjo e Aleksandar Vuçiqit për Peter Handken, jepen për meritat shumë të veçanta për një popull dhe për një shtet, në të kaluarën”.

”Megjithatë, në këtë rastin konkret, Dekorimi i Handkes është një ogur i keq për zhvillimet tash e tutje (në të ardhmen pra) në këto anë të Ballkanit, dhe për atë synimin e njohur të Bashkimit Evropian që kjo anë e Evropës të bëhet me të gjithat  (në politikë, në ekonomi, në kulturë, në qytetërim), pjesë e një Qytetërimi Evropian dhe Perëndimor, ashtu që më pas edhe të integrohet në BE”.

Në editorialin e tij ekskluziv për klankosova.tv, njëherit ish-këshilltar presidencial, Blerim Shala thekson se vet Peter Handke, është shkrimtar që mbron një pushtet të Slobodan Millosheviqit.

”Sidoqoftë, Handke është një shkrimtar, i cili si i tillë nuk mërzitet aspak për të gjitha dhimbjet që i ka shkaktuar, duke e mbrojtur një pushtet  (të Milosheviqit) dhe një shtet  (Serbinë e kohës së Milosheviqit) para viktimave të shumta të tij gjatë viteve të nëntëdhjeta”.

”Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, me Dekorimin që ia bëri Peter Handkes, me gjasë, deshi të ndërlidhë një Çmim që Handke ka marrë në letërsi  (atë më prestigjozin, Nobelin për letërsi), me Çmimin që Handke e mori për politikë dhe për të ‘Vërtetën serbe”’.

”Nobeli për Letërsi kështu u shfrytëzua prej Liderit të Serbisë si një ‘Çek i bardhë’, i cili konfirmoi, tani përmes kësaj Dekorate, që Handke ka përhapur në të katër anët e Botës një të vërtetë të mohuar, thuaja në të katër anët e Rruzullit Tokësor.

Nobeli për Letërsi i ipet një autori për veprën e tij të deritashme artistike”.

Daniel: Ambasada në Jerusalem, mundësi që Kosova të dëshmojë se politika e jashtme e saj s’varet nga Turqia e BE

Kosova ofron mundësi të shumta për kompanitë izraelite dhe mbase ekonomia dhe zhvillimi do të jenë kahja e raporteve mes Izraelit dhe Kosovës, thotë Remi Daniel, ekspert në Institutin e Studimeve të Sigurisë Kombëtare në Izrael.

Sipas tij,vendimi për hapjen e Ambasadës në Jerusalem, është një mundësi për Kosovën që të tregojë se mund të ketë një politikë të jashtme të pavarur dhe që nuk është e varur nga Turqia ose nga Bashkimi Evropian.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, eksperti Daniel flet edhe për situatën e fundit të shpërthimit të dhunës dhe Jerusalem mes palestinezëve dhe forcave izraelite, përcjell klankosova.tv.

Ditët e fundit po shohim skena të dhunës në Jerusalem. A mund të na thoni pse ky përshkallëzim i dhunës në këtë periudhë?

Ambasada në Jerusalem është mundësi që Kosova të dëshmojë se politika e saj e jashtme s’varet nga Turqia

Kosova ofron mundësi të shumta për kompanitë izraelite dhe mbase ekonomia dhe zhvillimi do të jenë kahja e raporteve mes Izraelit dhe Kosovës, thotë në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Remi Daniel, ekspert në Institutin e Studimeve të Sigurisë Kombëtare në Izrael.

Sipas tij,vendimi për hapjen e Ambasadës në Jerusalem, është një mundësi për Kosovën që të tregojë se mund të ketë një politikë të jashtme të pavarur dhe që nuk është e varur nga Turqia ose nga Bashkimi Evropian.

Në këtë intervistë, eksperti Daniel flet edhe për situatën e fundit të shpërthimit të dhunës dhe Jerusalem mes palestinezëve dhe forcave izraelite.

Ditët e fundit po shohim skena të dhunës në Jerusalem. A mund të na thoni pse ky përshkallëzim i dhunës në këtë periudhë?

Remi Daniel: Mendoj se ky përshkallëzim është rezultat i një sërë faktorësh, që duke u bërë bashkë po krijojnë një situatë shpërthyese në të dyja anët. Fillimisht nga ana palestineze, Muaji i Ramazanit është gjithmonë një muaj i tensionuar në politikën palestineze. Ekziston një rivalitet mes grupeve të ndryshme politike. Me siguri ju e dini se ishte planifikuar mbajtja e zgjedhjeve palestineze mes Fatahut dhe Hamasit, të cilat u anuluan. Hamasi, që është më shumë një grup islamist terrorist, po përpiqet që të fitojë më shumë fuqi në shoqërinë palestineze. Kjo ka krijuar mundësi për grupet palestineze që të krijojnë një situatë të nxehtë me Izraelin.

Ndërkaq, në anën e Izraelit qëndron fakti se situata politike është shumë jostabile, kemi një qeveri të dobët dhe një rritje të grupeve të krahut të dhjathtë, që kanë mbështetur krahas tjerëve kryeministrin, Benjamin Netanyahu. E gjithë kjo krijon një rikonfigurim, në të cilin çdo ngjarje mund të jetë inicuese e përshkallëzimit të situatës. Pra, kemi pasur çështjen e disa shtëpive palestineze në lagjjen Sheik Jarrah në Jerusalem, pastaj shënimin e Ditës së Jerusalemit nga ana e grupeve të nacionalistëve izrelitë, dhe e gjithë kjo solli përshkallëzimin si rezultat i problemeve afatgjate, afatmesme dhe afatshkurtëra në anën e palestinezëve dhe të Izraelit.

Si e shihni situatën në ditët në vazhdim. Çfarë mund të ndodhë?

Remi Daniel: Është bukur e komplikuar të dihet se çfarë mund të ndodhë. Është e qartë se nuk do të ndalojë sot. Të dyja palët e kanë demostruar se janë të gatshëm që të vazhdojnë dhe të luftojnë. Ushtria e Izraelit ka thënë se kjo do të zgjasë të paktën disa ditë. Megjithatë, nuk duket të jetë diçka që do të zgjasë më shumë se një javë ose dy. Askush nuk e dëshiron një gjë të tillë, por është gjithashtu e vërtetë se është një situatë që vështirë mund të kontrollohet. Çfarëdo që palët synojnë të bëjnë dhe përfitojnë nga ky raund i luftimeve midis Izraelit dhe Hamasit, situata mundet që shumë shpejt të dalë nga kontrolli dhe nuk mund ta dijmë se çfarë mund të ndodhë pastaj.

Të kalojmë të rajoni i Ballkanit. Kosova dhe Serbia po zhvillojnë dialog me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian për arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse për normalizimin e raporteve. Shumë analistë kanë thënë se nëse dialogu Kosovë-Serbi vazhdon të zgjasë, atëherë mund të shndërrohet në një situatë të njëjtë sikur mes palestinezëve dhe Izraelit, apo edhe mes qiprotëve grekë dhe turq. A shihni ju ngjashmëri?

Remi Daniel: Po, ekzistojnë disa ngjashmëri. Ndoshta se pari duhet të flasim në lidhje me atë se çfarë mendojnë këta njerëz kur thonë se situata mund të duket sikur mes palestinezëve dhe izraelitëve, thjesht një situatë në të cilën dështojnë të gjitha përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje afatgjatë dhe njerëzit mësohen me këtë, apo me një situatë në të cilët nuk ka paqe, por luftë. Në rastin e Kosovës dhe Serbisë ekzistojnë ngjashmëri, pasi bëhet fjalë për faktin se çështja është për një territor relativisht të vogël, më shumë çështje kontestuese, konflikte, pastaj çështje të legjitimitetit, pra çështje që janë shumë të ndjeshme dhe që ngjallin shumë emocione në të dyja shoqëritë. Unë shoh gjithashtu një përpjekje të komunitetit ndërkombëtar për të luajtur një rol, edhe pse ai nuk është gjithmonë pozitiv. Të gjitha këto ne i kemi parë dhe ende po i shohim në kontestin e Izraelit me palestinezët. Pra, ngjashmëria mes dy rasteve është shumë relevante.

Vendet e Ballkanit Perëndimor synojnë anëtarësimin në Bashkimin Evropian, mirëpo ndikimi nga fuqitë tjera në vitet e fundit është rritur. E kam fjalën këtu për Kinën, Rusinë dhe Turqinë. Cili është qëllimi i tyre sipas jush?

Remi Daniel: Mendoj se është një fenomen interesant sepse Ballkani përbën një vlerë strategjike pasi për vendet që ju përmendet, Turqinë, Rusinë dhe Kinën vendet e Ballkanit janë një portë për një pjesë të Mesdheut, por më shumë të Evropës. Pra, përpjekja e këtyre fuqive për të shtrirë ndikimin në Ballkan bëhet edhe për të ndikuar në Bashkimin Evropian. Ato kanë një politikë dykuptimëshe, pasi synojnë ndikimin në Ballkanin Perëndimor, por atyre iu duhet gjithashtu që Bashkimi Evropian të mbetet një lojtar i rëndësishëm në këtë rajon sepse ajo që këto tri fuqi dëshirojnë nga Ballkani Perëndimor, nuk është vetëm kontrolli i tyre, por edhe shfrytëzimi i tyre si një portë për në Evropë. Pra, është një lojë e komplikuar që këto vende po mundohen ta krijojnë me pak ose më shumë sukses, por është e pamundur të kuptohet synimi për të ndikuar në Ballkan pa shikuar gjithashtu edhe në Bashkimin Evropian si lojtar në këtë rajon.

Sipas jush, a ka ndryshuar qasja e Turqisë ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor. Kemi parë rritje të investimeve në Serbi, pastaj një angazhim më të fuqishëm për lidhje kulturore me Kosovën dhe Bosnjën. Pse është rritur interesimi i Turqisë për këtë rajon?

Remi Daniel: Rritja e ndikimit turk nuk është diçka e re, ka filluar me përfundimin e Luftës së Ftohtë, fillimin e luftërave në ish-Jugosllavi. Është interesante sepse ka pasur disa mënyra të veprimeve në Ballkanin Perëndimor. Kemi pasur vitet e 90-ta dhe në fillim të viteve 2000 duke vepruar me Perëndimin, me NATO-n me SHBA-në dhe me BE-në, pastaj keni periudhën më shumë neo-otomane të bazuar në religjion në vlerat e përbashkëta, deri në vitin 2016, dhe tash ne jemi në fazën e tretë të aktivizmit turk në Ballkanin Perëndimor dhe kjo fazë është e bazuar në lidhjet personale mes (presidentit turk, Reccep Tayip) Erdoganit dhe liderëve lokalë, në Serbi për shembull është shumë e rëndësishme.

Pra, pse Turqia është kaq aktive. Siç thash, Ballkani është një portë për në Evropë në aspektin gjeografik, pastaj për tregti e arsye politike, por është gjithashtu një rajon mbi të cilin Turqia konsideron se ka një legjitimitet të posaçëm, për shkak të historisë që nga koha e Perandorisë Osmane. Pastaj afërsia gjeografike, për dallim nga Rusia dhe Kina, dhe aspekti religjioz dhe idesë që Turqia ndoshta mund të shërbejë si një model i veçantë për vendet e Ballkanit Perëndimor. Për të gjitha këto arsye, Turqia konsideron se ka një legjitimitet të posaçëm, një rol të veçantë për të luajtur në Ballkan dhe ndoshta konsideron se suksesi në këtë rajon mund të arrihet më lehtë, për dallim nga rajonet tjera të politikës së jashtme turke.

Në muajin shkurt, Kosova dhe Izraeli kanë vendosur marrëdhënie diplomatike. Në Kosovë kjo është vlerësuar si një nga njohjet më të rëndësishme të pavarësisë. Sipas mendimit tuaj, në cilat drejtime do të zhvillojë Izraelit bashkëpunimin me Kosovën?

Remi Daniel: Është një pyetje shumë interesante sepse po të flasim se çfarë mund të presë Izraeli nga Kosova, duhet të shikoni te raportet midis Izraelit dhe vendeve të ngashme për nga madhësia me Kosovën. Në përgjithësi, ekziston dimensioni politik që reflektohet kryesisht përmes votimit në organizata ndërkombëtare, por në rastin e Kosovën është paksa e komplikuar pasi nuk është e pranuar në organizatat kryesore ndërkombëtare. Pastaj është dimensioni simbolik dhe mendoj se në këtë aspekt, Izraeli ka përfituar maksimumin e asaj që ka pritur nga Kosova, me hapjen e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem. Pra, nga këto dy këndvështrime, ndoshta Izraeli nuk ka një hapësirë për të zhvilluar raporte, por ekziston një rrugë e tretë për të kultivuar raportet që është zhvillimi dhe ekonomia. Ekzistojnë mundësi të shumta për kompanitë izraelite për agjencitë izrelite të zhvillimit dhe ndoshta kjo do të jetë rruga për Izraelin të zhvillojë raportet me Kosovën dhe ndoshta gjithashtu në bashkëpunim edhe me aleatët e rinj të Izraelit, siç janë Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat po ashtu po përfshihen gjithnjë e më shumë në Ballkanin Perëndimor.

Hapja e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem ka ngjallur kritika të Bashkimit Evropian dhe Turqisë. Madje, presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan i ka kërkuar kryeministrit të Kosovës, të rivlerësojë vendimin. Si e keni parë ju një situatë të tillë?

Remi Daniel: Hapja e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem ka qenë e një rëndësie të veçantë simbolike për Izraelin, pasi Kosova është vendi i parë me shumicë myslimane në botë që hap ambasadën në Jerusalem. Pra, ka krijuar tensione me Turqinë dhe Bashkimin Evropian që kanë mendime të ndryshme për Jerusalemin.

Në rastin e Turqisë ndoshta është interesante të thuhet kjo ka ardhur në kohën kur raportet mes Kosovës dhe Turqisë nuk janë në nivelin më të mirë. Kanë ekzistuar disa tensione mes dy vendeve për shkak të Lëvizjes Gulen, që është armiku kryesor i Erdoganit, disa nga anëtarët e kësaj lëvizjeje janë në Kosovë dhe Erdogan po përpiqet që ta detyrojë Qeverinë e Kosovës që t’i kthejë ata në Turqi, pastaj kemi pasur rastin e kidnapimit të tyre që krijoi tensione me Qeverinë e Kosovës.

Vendimi për hapjen e Ambasadës në Jerusalem është një mundësi për Kosovën që të tregojë se mund të ketë një politikë të jashtme të pavarur dhe që nuk është e varur nga Turqia ose nga Bashkimi Evropian. Ndoshta gjëja më e rëndësishme që mund të thuhet për këtë është se ka qenë e mundësuar nga përfshirja ish-presidenti amerikan, Donald Trump. Tash që Trump nuk është më në pozitë, ndoshta hapësira manovruese e Kosovës në raport me Izraelin është më e vogël se në kohën kur është marrë vendimi në fillim të këtij viti.

Kurti uron Fitër Bajramin: Qoftë kjo festë gëzim për të gjithë

Kryeministri Albin Kurti ka uruar festën e Festën e Bajramit.

Kurti ka thënë se me këtë rast t’i kujtojmë kufizimet e përjetuara gjatë Ramazanit, ashtu që reflektimet nga ky muaj të na shoqërojnë përgjatë gjithë vitit.

Ky është urimi i plotë i kryeministrit:

Në mesin e begative të festës së Bajramit le t’i kujtojmë kufizimet e përjetuara gjatë Ramazanit, ashtu që reflektimet nga ky muaj të na shoqërojnë përgjatë gjithë vitit.

Në këtë ditë feste, le të shumëfishojmë lumturinë duke e ndarë me të tjerët, duke uruar më të mirat për njëri-tjetrit dhe duke u kujdesur për shëndetin e njëri-tjetrit.

Mbarësia e kësaj dite le të vulos besimin se çdoherë mund të japim më shumë, më shumë sesa që marrim.
Qofshin zemrat tuaja gjithmonë burim shprese! Qoftë kjo festë gëzim për të gjithë!

Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku uron festën e Fitër Bajramit, apelon për kujdes për shkak të pandemisë

Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku ka uruar besimarët mysliman për Festën e Fiter Bajramit.

Abdixhiku ka thënë se për shkak të pandemisë duhet kujdes i shtuar që ta ruajmë njeri-tjetrin.

Telegrami i urimit :

Të nderuar qytetarë të besimit islam,

Festa e Fitër Bajramit kulmon pas një muaji sakrifice, i cili synon rritjen e mirëkuptimit dhe ndjenjës së dhembshurisë dhe të bamirësisë për ata që kanë nevojë për ndihmë dhe solidaritet.

Të gjithë besimtarët e përmbyllën Muajin e shenjtë të Ramazanit me bindjen se veprat e mira dhe sakrifica personale na kanë afruar me njëri-tjetrin, jo vetëm këtu, por, kudo në botë.

Të gjithë besimtarëve islam ua uroj festën e Fitër Bajramit me dëshirën për agjërim dhe lutje të pranuara, për shëndet dhe mbarësi në familjet e shtëpitë tuaja.

Në këto kohëra të vështira për shkak të pandemisë, ta shtojmë kujdesin dhe lutjet për njëri tjetrin për ta tejkaluar këtë sfidë sa më lehtë e sa më shpejt që t’i kthehemi normalitetit.

Padia ndaj Serbisë për gjenocid – Qeveria gaboi që e paraqiti në program pa analizë paraprake

Paraqitjen e një padie ndaj Serbisë për gjenocid në Kosovë si pikë të rëndësishme në programin qeveritar të Qeverisë Kurti II, po e konsideron hap të gabuar profesori i të drejtës kushtetuese, Përparim Gruda, raporton Ekonomia Online.

Gruda ka thënë në një intervistë për
Ekonomia Online se deklarimi për një padi të tillë pa studim paraprak, pa
diskutim me ekspertë të fushës është i gabuar.

“Problemi është që Qeveria tashmë e ka
hapur derën për këtë punë dhe mendoj që gabimi i parë është bërë. Nëse t’i
paralajmëron padi dhe atë e shkruan edhe në program qeveritar, tërheqja prej
kësaj, mosdërgimi i padisë gjithashtu ka konsekueca se tregon që t’i ke një
inferioritet karshi argumenteve që duhet të ofrosh. Por edhe dërgimi në
situatën kur gjasat për me fitu pothuasje janë të pamundura, janë shumë të
pakta është gabim. Një gabim është bërë dhe shpresoj që te i dyti mos të
arrijmë”.

“Sygjeroj që të ulemi dhe të flasim
seriozisht për këtë temë me ekspertë të fushës, të bëjmë një bilancë çfarë kemi
bërë ne për 20 vjet, cilat prova i kemi mbledh, cilat i kemi administru e
sistemu, cilat të dhëna i kemi. E shoh si gabim daljen në publik të kësaj
çështje, thënien e kësaj vetëm përmes një deklarate, pa një studim paraprak
është gabim, do të duhej të ndodhte e kundërta. Deklarimit se do të ushtrojmë
padi pranë GJND-së do të duhej t’i paraprinte një proces i konstruktimit të
gjerë me publikun”.

Më tej profesori Grudi ka treguar dy
rrugë ligjore kryesore përmes të cilave do të duhej të bëhej padia për gjenocid
ndaj shtetit serb.

E para rrugë sipas tij është një
proces i gjatë ku Kosova duhet të deponojë një deklaratë që të bëhet palë e
Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.

Kurse rruga e dytë është sigurimi i një
vendi të tretë, si Shqipëria që mund të ushtrojë padi për interesin e Kosovës.

“Kosova mund ta padisë Serbinë për
gjenocid, por rruga ligjore që Kosova me arritë deri te momenti kur Gjykata Ndërkombëtare
e Drejtësisë e trajton këtë padi është jashtëzakonisht e vështirë, kjo për
shkak se në rend të parë Kosova nuk është anëtare e Kombëve të Bashkuara, nuk është
palë në Statutin e Gjykatës”

“Ndërkombëtare të Drejtësisë. Në këto
kushte Kosova mund të paraqitet para kësaj Gjykate me një padi vetëm në
rrethanat kur ajo deponon një deklaratë pranë Sekretariatit të Gjykatës Ndërkombëtare
të Drejtësisë në të cilën shpreh zotimin për të respketuar Statutin e Gjykatës
Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe detyrimet dhe të drejtat që dalin për vendet anëtare
të Kombëve të Bashkuara, vetëm pasi të deponohet kjo lloj deklarate Kosova
mundet me u bë palë në Gjykatën Ndërkomëtare të Drejtësisë, kjo është edhe
rruga e parë se si Kosova mundet me bë një padi për gjenocid”.

“Rruga e dytë është me gjetë një vend
të tretë, që të gjithëve nga shkon mendja te Shqipëria. Një vend i tretë që është
anëtar i Kombëve të Bashkuara, që është palë pranë Gjykatës Ndërkombëtare të
Drejtësisë e cila mund të ushtrojë padi për interesin tonë”, ka sqaruar ai.

Sipas Grudës padia për gjenodic është
një nga procedurat më të vështira dhe përgaditja për të Kosovës do t’i
kushtonte rreth dy vjet.

“Padia për gjenocid është një nga
operacionet jurike më të vështira, fakti që ne kmei vetëm një vendim gjyqësor që
pas Luftës së Dytë Botërore që konfiromon gjenocidin që është rasti i Srebrenicës
tregon që të provuarit e gjenocidit është një proces jashtëzakonisht i
komplikuar dhe i vështirë. Përgaditja e kësaj padie mund të marr vite,
minimalisht 1 vit ose 2 për shkak se kërkon një punë të madhe të një ekipi të
gjerë të juristëve dhe të profesionistëve të fushave të tjera që ndihmojnë në
mbledhjen, administrimin dhe sisteminim e provave të cilat do ti bashkangjiten
asaj padie, voluminoze nga pikëpamja e vëllimit dhe e fakteve e argumenteve që
duhet të ofrohen”, ka shtuar ai.

Tutje Gruda ka thënë se Kosova në
rrafshin ndërkombëtar nuk njihet si rast gjenocidi, edhe pse i ka elementet për
diçka të tillë, raporton EO.

“A mund ta fitojë Kosva një padi për
gjenocid? Është me rëndësi me kuptu faktin se që nga intervenimi i NATO-s po të
lexohen me kujdes të gjitha deklaratat e diplomatëve perendimor ajo që thonë është
që intervenimi i NATO-s ishte për të penguar gjenocidin, gjithmon thuhet për të
penguar, nuk thuhet për ta ndalur apo për t’i dhënë fund një gjenocidi që do të
thotë se në rrafshin ndërkombëtare duket sikur ështe e qartë se Kosova nuk
njihet si rast gjenocidi ani pse i ka të gjitha elementet e gjenocidit”, ka
thënë ai.

Për fund profesori ka thënë se nëse
Kosova do ta ushtronte një padi për gjenocid ndaj Serbisë, por që do ta
humbiste gjyqin atëherë pasojat do të ishin të mëdha dhe do të kishin kosto në
pikëpamje politike, diplomatike e ligjore.

“Në këtë pikëpamje Kosova me këtë çështje
duhet të sillet me nje kujdes të jashtëzakonshëm sepse e shohih të vështirë që
Kosova së pari të kalojë pengesa juridike si vend joanëtar i OKB-së për të
arritur adresimin e padisë dhe e dyta e shoh të vështirë që të argumentoj që
Kosova ka pasur gjenocid, që të ofrojë provat e nevojshme për të dëshmuar që ka
pasur gjenocid”.

Kujtojmë faktin që Kroacia dhe Serbia
patën një padi dhe kundërpadi në Gjykatën Ndërkomëtare të Drejtësisë vetëm para
pak vitesh dhe të dyja i rrëzoi gjykata. Ne e dijmë seriozitetin e shtetit
kroat dhe të botës akademike, në veçanti asaj juridike kroate që ka shumë më
shumë kapacitete argumentuese sesa kjo e jona. Në rrethanat kur ne dëpërtojmë për
të dërgu një padi dhe nëqoftë se ne e humbim atë padi kjo do të kishte një
kosto të jashtëzakonshme, do të ishte më mirë sikur mos të shtrohej fare si e
tillë, do të kishte kosto në pikëpamje politike, diplomatike, ligjore dhe çdo
lloj tjetër”, ka përfunduar Përparim Gruda për EO.